Bölge ekonomisine Pkk darbesi


17.10.2014 - 09:53

Çözüm süreciyle beraber Pkk ve Devlet arasında oluşturulan gizli kapaklı anlaşmalar sonrası bölgede halkı hedef alan Pkk, esnafı adeta iflas noktasına getirdi. Esnaf ise çareyi bölgeden kaçmakta buldu.

DİYARBAKIR - Çözüm süreci olarak isimlendirilen ve Hükümet ile Pkk arasında gizli antlaşmalar üzerine bina edilen süreçte kısa süreliğine bölgede meydana gelen çatışmasızlık ortamının getirmiş olduğu ortamdan ümitlenerek bölgeye yatırım yapan iş adamları, son 1 aydır gerilen ilişkiler ve Pkk’nın bölgede başlattığı saldırı ve baskılardan dolayı bölgeyi terk etmeye başladı.

 

Pkk tarafından gönderilen pusulalarla haraca bağlanan esnaf, kendilerine hayat hakkı tanımayan örgüte bir kez elini verenlerin içine düştüğü ibretlik durumu bildiği için çareyi bölgeyi terk etmekte bulduğunu söylüyor.

 

Devletin Doğu ve Güneydoğu’da varlığının adeta silindiğini ve bir bütün olarak halkın Pkk’nın olmayan insafına terk edildiğini söyleyen esnaflar, gitmenin dışında başka çarelerinin olmadığını, devletin bölgede yatırımlarını devam ettirmeleri için gereken güven ve desteği kendilerine sağlamadığını belirtti.

 

Konu ile ilgili olarak İlke Haber Ajansına konuşan MÜSİAD Yönetim Kurulu üyesi ve aynı zamanda PERDER Van Şube Başkanlığını yapan girişimci Faruk Tasan, 2011 yılında Van’da yaşanan iki büyük yıkıcı depremin bile esnafı bu derecede ümitsizliğe sevk etmediğini, esnafın bu oranda bölgeden kaçmak için bir yarış içine girmediğini söyledi.

 

“Rayına girdi denilen bölge ekonomisi dibe vurmaya doğru gidiyor.”

Tasan, “ Depremin yıkıcı tahribatı Van ilinde faaliyet yürüten neredeyse bütün esnaf ve sanatkârımızı ağır ve altından çıkılamayacak bir yükün altına soktu. Ama hamd olsun Van ilimiz, içinde barındırdıkları dinamikleri sayesinde bu zorlu günleri atlattı. Hükümet ve yerel yönetim arasında bir çekişmenin merkezine oturan imar planı ise Van esnafının mağduriyet yaşamasında ki en büyük badire oldu. Tam da bu sıkıntıları aşmış, çözüm süreci adı altında başlatılan süreç ile insanlarımız huzur ve sükûnete kavuşmuş derken, çözüm sürecinin PKK’ye sağladığı imkânlardan olsa gerek esnaf büyük bir baskı altına alındı ve alınmaya da devam ediyor. Rayına girdi denilen bölge ekonomisi yeniden hem de daha büyük bir çöküşle dibe vurmaya doğru gidiyor.” İfadelerini kullandı.

 

“Bölgeye gelebilecek yatırımların önü kesilmesin” bahane…

Esnafın, bölgede varlığını devam ettirebilmesinin temel şartlarından birinin de, Pkk’nın kendilerine gönderdiği haraç pusulasının gereğini yerine getirmek olduğunu söyleyen Tasan, “ Sadece Van esnafı değil, bir bütün olarak bölge esnafı bu gün bu sıkıntıyı birebir yaşıyor. Özellikle bölgede faaliyet yürüten meslek odalarının bu sıkıntıyı açık yüreklilikle dile getirdiklerini düşünmüyorum. En barizinden Van’da dahi meslek örgütleri, “bölgeye gelebilecek yatırımların önü kesilmesin” bahanesiyle bu gerçeği gizlemekteler. Ancak şunu belirtmek isterim ki bu tavır sadece kafasını deve kuşu misali kuma gömmektir. Az çok kafasını kaldırıp bölgede meydana ekonomik gelişmeleri takip eden her iş adamı, bu durumu çok iyi bir şekilde sezebilir, öngörebilir. Onun için bu tavır bölge esnafını ya da bölge ekonomisini korumadığı gibi, baskılarını artırarak esnafı bölgeden kaçırtan Pkk içinde açık bir çek olmuştur. Bunun böyle değerlendirilmesi gerekir.” ifadelerini kullandı.

 

“Haraç pusulalarıyla beraber esnaf Duhok, Zaxo ya da Feraşin’e gidiyor”

Bölgede çok yaygın bir şekilde Pkk tarafından esnafa gönderilmiş haraç pusulalarının dolaştığını ve esnafın belirtilen zamanlarda Duhok, Zaxo ve Feraşin’e giderek kendileri için belirtilen haracın ödemesinin talep edildiğini belirten Tasan, “Bu pusulaların gündeme düşmesiyle esnafın içinde büyük bir huzursuzluk meydana geldi. Bu pusulaların polise, hatta mülki idare amirlerine dahi götürülerek buna karşı bir önlem alınması gerektiği ifade edildi. Ama bu güne kadar devletin yetkili organlarından hiçbirinin buna karşı bir önlem aldığını duymadık, görmedik. Van’ın bir ilçesinde kendisine pusula gelmiş bir esnaf durumu Kaymakama götürüyor ve devlet olarak bu ilçede onlarca insanı istihdam ettiğini, devletin yaşanan bu hukuksuzluk karşısında kendisine yardım etmesi gerektiğini söylüyor. Kaymakam’ın tavrı ise şu: ‘Bu meseleyi kendi aranızda hal edin.’ Böyle söyleyen bir mülki idare amirinin bu topluma, esnafa ne kadar güven vermesini beklersiniz ki.” siteminde bulundu.

 

“Sadece sermaye değil, ekonomik zekâda Van’dan göç ediyor”

Van’da  faaliyet yürüten meslek örgütlerinin bu olayı görmezden gelmesi ya da devlet erkinin bölge halkını ve dolayısıyla esnafının Pkk’nın insafına terk etmiş olmasının bölge ekonomisi için çok büyük bir felaketi beraberinde getireceği uyarısında bulunan Tasan, “ Bu güne kadar benim tespit edebildiğim kadarıyla büyük-küçük 800’e yakın esnaf Van’ı terk ederek Van’dan çıktı. MÜSİAD üyesi olduğunu bildiğim ve oldukça kapsamlı ekonomik yatırımları olan esnaflarımızın Van’da yaptıkları yatırımları askıya aldığını ve buradan çekildiğine şahidim. Sadece sermaye değil, ekonomik zekâda Van’dan göç ediyor. Oldukça zor yetişen kalifiye elemanlar burayı terk ediyor. Tüm bu yaşananlar bölge ekonomisi için altından çıkılmaz yaralar açacağını ve bölgeyi büyük bir fakirliğe iteceğini bilmemiz gerekir. Bunun mesuliyeti ise devlettedir. Bunu herkesin bilmesi gerekir.” ifadelerini kullandı.

 

“Alınan emir gereği hiç kimse böyle bir şeyi kabul etmiyor çünkü tehdit edilmişler”

Esnafa gönderilen haraç pusulaları sonrası Feraşin, Duhok ve Zaxo’ya giderek istenen haraçları ödeyenlerin, Pkk/KCK’nin çarkları arasına sıkışmaktan kendilerini kurtaramayacakları uyarısında bulunan Tasan, bu insanların aksine sonu olmayan bir çözümsüzlüğün kapısını araladıklarının farkında olması gerektiği uyarısında bulundu.

 

Tasan, “Kaçırılarak veya kendi istekleriyle gidip bu haraçları ödeyenlere bu durumu sorduğumuzda, alınan emir gereği hiç kimse böyle bir şeyi kabul etmiyor. Neden inkâr ettiklerini de öğrendik. Çünkü hepsi de tehdit edilmişlerdi. Bir esnaf arkadaşa gitmişler. Bu esnaf gelen gruba para verdikten hemen sonra işyerine bu sefer başka bir isim altında başka birimleri gelerek para talebinde bulunuyor. Yani anlayacağınız bunlarda birimler eksik olmaz. Şehir yapılanması, mahalle yapılanması, gençlik yapılanması falan yapılanma, filan yapılanma derken bu insanlara hayat hakkı tanınmıyor.” ifadelerini kullandı.

 

Devletin bu bölgede yaşanan sermaye göçünden haberi var mı?

Pkk’den kaçarak kendini kurtarma yolunun çıkar bir yol olmadığını belirten Tasan, Pkk’nin kaçanları gittikleri yerde de rahat bırakmadığını birçok kez canlı örnekleriyle gördüklerini söyledi.

 

Tasan, “Bu sorun halkın ya da ekonomik açıdan düşünüldüğünde esnafın baş edebileceği, ya da çözebileceği bir sorun değildir. Devletin bu konuda ciddi adımlar atması, başlatılan sürecin gereklerine göre hem kendisi hem de Pkk’nin uymasını sağlaması gerekir.  Ekonomi Bakanı Nihat Zeybekçi 1 Ekim 2014 de Van’a geldiğinde, Van PERDER başkanı olarak, bu sorunu kendileriyle konuştum. Çözüm süreci adı altında Pkk ve devlet arasında yürütülen sürecin, sağlam bir zemine oturtulmaz ve devlet olarak üzerlerine düşeni yapmamaları durumunda bölgeden sermaye göçünün daha ciddi boyutlara varacağını kendilerine anlattım. Kendilerinin bu gün bölgede yaşanan sermaye göçünden haberlerinin olup olmadığını sordum. Ama maalesef doyurucu bir cevap alamadım. Sayın Bakan yuvarlak cümlelerle ‘Belki gidenler gittikleri yerde daha faydalı olurum diye gitmişlerdir.’ diyerek, adeta alayvari bir cevap verdi.  Bu tavırda aslında hükümetin bölgede meydana gelen gelişmelere hangi pencereden baktığının en açık göstergesidir.” İfadelerini kullandı. (Fikret Özkan – İLKHA)

 



Bölge ekonomisine Pkk darbesi